تبار شناسی حقوق کودک در ایران از قاجار تا معاصر به سوی حقوق کودک بومی ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری تخصصی جامعه شناسی مسائل اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران. (نویسنده مسئول)

چکیده

در پژوهش حاضر به دنبال تحلیل حقوق کودکان ایرانی در طول تاریخ هستیم. در این راستا، به دلیل سخن از تکوین، اصول تبار شناسانه فوکو مبنای نظری و روش شناختی پژوهش است. یافته ها نشان می دهند با حضور بیگانگان (پوچتالیون ها) در ایران اوایل دوران قاجار، مفهوم کودک و کودکی در فضای اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران ظهور یافت. در جامعه آن زمان، شیوع بیماری ها منجر به برساخت اولین مواد حقوقی برای کودکان گردید که مبتنی بر لزوم حمایت از سلامت و بهداشت کودکان و ضمانت اجرایی آن بود. سپس تحولات اجتماعی و فرهنگی همچون توجه جامعه به امر ترقی و مدرنیته منجر به اهمیت یابی قشر کودک به عنوان نیروهای بالقوه ترقی و آینده ساز شد. بنابراین رفته رفته جنبه های مختلف زندگی کودکان موضوعی برای ظهور مبانی حقوقی کودکان قرار گرفتند. در دوران معاصر علاوه بر این که وقایع و رویدادهای طبیعی مبنای ظهور مواد حقوق کودکان بودند؛ وقایعی که مبتنی و یا پیامد عملکرد انسانی نیز بودند مبنای تعریف حقوق کودک قرار گرفتند. شواهد نشان می دهند که امروزه، افزایش آسیب های طبیعی همچون بیماری های همه گیر (مانند کرونا)، آلودگی محیط زیست و ... همراه با افزایش آسیب های ناشی از عملکرد انسان ها همچون تجاوز، قاچاق انسان، خرید و فروش کودکان، موالید با والدین نا آگاه و نا به هنجار، روند ظهور مبانی و مواد جدید حقوقی برای کودکان رو به افزایش است. بنابراین حقوق کودک در عرصه بین الملل و جامعه ایران امری پویا است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Genealogy of child rights in Iran from Qajar to contemporary towards the rights of native Iranian children

نویسنده [English]

  • D.r Maryam Shaban
PhD in Sociology of Social Issues, Faculty of Social Sciences, University of Tehran. (Corresponding Author)
چکیده [English]

In the present study, we seek to analyze the rights of Iranian children throughout history. In this regard, because of the evolution, Foucault's genealogical principles are the theoretical and methodological basis of research. Findings show that with the presence of foreigners (Puchtalions) in Iran in the early Qajar period, the concept of child and childhood appeared in the social and cultural environment of Iranian society. In the society of that time, the outbreak of diseases led to the creation of the first legal materials for children, which was based on the need to protect the health of children and its executive guarantee. Then, social and cultural developments such as society's attention to development and modernity led to the importance of the child as a potential force for development and future. Thus, various aspects of children's lives gradually became the subject of the emergence of children's legal foundations. In contemporary times, in addition to the fact that natural events were the basis for the emergence of children's rights; Events that were also the basis or consequence of human action became the basis for the definition of the rights of the child. Evidence shows that today, increasing natural harms such as pandemics (such as coronary heart disease), environmental pollution, etc., along with increasing harms caused by human function such as rape, human trafficking, child trafficking, births With ignorant and abnormal parents, the process of emerging new legal principles and materials for children is increasing. Therefore, the rights of the child are dynamic in the international arena and in the Iranian society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Child Rights
  • Iranian children
  • history of child rights
  • care
  • Vulnerability